Matura z informatyki w Javie: plan nauki na ostatnie 3 tygodnie

Matura z informatyki jest zdawana tylko na poziomie rozszerzonym. Według informatora CKE egzamin trwa 210 minut i przez cały ten czas masz do dyspozycji komputer. Część odpowiedzi zapisujesz w arkuszu papierowym, ale większość zadań wymaga rozwiązania na komputerze. Za cały arkusz można dostać 50 punktów, z czego do około 60% za analizę algorytmów i programowanie.

Języki ogłasza co roku dyrektor CKE w komunikacie. Na maturę w 2026 roku były to C/C++, Java i Python. Dla Javy: Java SE 8 lub nowsza z edytorem IntelliJ IDEA. Komunikat nakazywał też wyłączyć wtyczki AI, które generują kod. Środowisko wybierasz spośród tych, które ma twoja szkoła.

Zanim zaczniesz się uczyć, odpowiedz na te pytania. Odpowiedzi dostaniesz od nauczyciela, z aktualnego komunikatu i informatora na cke.gov.pl:

• Czy Java jest na liście na twój rok? Sprawdź komunikat o egzaminie z informatyki dla roku, w którym piszesz.
• Jakie środowisko będzie w szkole? IntelliJ IDEA wygląda inaczej niż edytor, którego używasz w domu. Poćwicz w nim przed egzaminem.
• Czy umiesz wczytać plik z danymi? W zadaniach dostajesz pliki w rodzaju dane.txt i zapisujesz odpowiedzi do plików z wynikami. To musi działać bez zastanowienia.
• Jakie tematy? Algorytmy na liczbach i napisach, tablice, sortowanie, rekurencja, do tego arkusz kalkulacyjny i bazy danych.
• Jakie typy zadań? Napisanie programu, analiza algorytmu, zapis algorytmu w pseudokodzie lub w wybranym języku, zadania prawda/fałsz.

Zapisz odpowiedzi na kartce. To twoja lista tematów na najbliższe trzy tygodnie.

Prawie każde zadanie opiera się na tych samych podstawach. Jeśli tu coś się chwieje, tracisz punkty wszędzie. Planuj codziennie 45 do 60 minut.

• Dzień 1–2: zmienne, typy danych i instrukcje warunkowe. Szczególnie if/else z && i ||.
• Dzień 3–4: pętle. Liczenie, sumowanie, powtarzanie do spełnienia warunku.
• Dzień 5–6: tablice. Przechodzenie po tablicy, szukanie maksimum, zliczanie wartości.
• Dzień 7: metody z parametrami i wartością zwracaną. Do tego powtórka całego tygodnia.

Przy każdym temacie: krótko przeczytaj, a potem rozwiąż samodzielnie co najmniej trzy zadania. Samo czytanie na maturze ci nie pomoże.

Teraz przychodzi część, która na maturze daje najwięcej punktów. Bierz tylko to, co jest na twojej liście.

• Wyszukiwanie i sortowanie: wyszukiwanie liniowe i binarne, do tego proste sortowanie, na przykład bąbelkowe albo przez wybór. Zobacz wyszukiwanie i proste sortowanie.
• Algorytmy na liczbach i napisach: na przykład liczby pierwsze, NWD, systemy liczbowe, palindromy, zliczanie znaków.
• Struktury danych: listy, stos i kolejka. Jak działają, opisuje artykuł Listy, stos i kolejka.
• Klasy i obiekty: na maturze rzadko są celem samym w sobie, ale pomagają uporządkować dane z pliku. Zobacz klasy i obiekty.

Typowe zadanie to wyszukiwanie liniowe: zwróć indeks wartości albo -1, jeśli jej nie ma.

1public class Main {2    static int linearSearch(int[] values, int target) {3        for (int i = 0; i < values.length; i++) {4            if (values[i] == target) {5                return i;6            }7        }8        return -1;9    }10
11    public static void main(String[] args) {12        int[] values = {4, 8, 15, 16, 23, 42};13        System.out.println(linearSearch(values, 16));14        System.out.println(linearSearch(values, 5));15    }16}

3
-1

Umiesz to napisać bez wzoru i wyjaśnić, dlaczego return -1 stoi za pętlą, a nie w niej? To znaczy, że podstawa siedzi. W zadaniach z analizy algorytmu często pada też pytanie, ile porównań trzeba wykonać w najgorszym przypadku. Tutaj tyle, ile elementów ma tablica.

W ostatnim tygodniu prawie nie uczysz się nowych rzeczy. Trenujesz sytuację egzaminacyjną.

• Dzień 1–3: rozwiązuj arkusze maturalne CKE z poprzednich lat z limitem czasu, w środowisku takim jak w szkole. Wczytuj dane z dołączonych plików i zapisuj wyniki tak, jak każe polecenie.
• Dzień 4: zadania „Co wypisze program?” i analiza algorytmów. Jak to ćwiczyć, opisuje tekst o zadaniach na przewidywanie wyniku.
• Dzień 5: przejrzyj listę błędów. Które pomyłki powtarzały się przez trzy tygodnie?
• Dzień 6: tylko powtórka, nic nowego.
• Dzień 7: przerwa. Po przespanej nocy zdobędziesz więcej punktów niż po zarwanej.

Część odpowiedzi na maturze zapisujesz w arkuszu papierowym, czasem jako pseudokod albo fragment programu. Jak pisać kod bez podpowiedzi edytora, opisuje tekst kolokwium z Javy na kartce.

Dobra godzina ma stałą strukturę:

1. 5 minut: co wczoraj było trudne? Rozwiąż jedno takie zadanie jeszcze raz.
2. 10 minut: krótko przeczytaj nowy temat, przepisz przykład i go uruchom.
3. 35 minut: rozwiąż samodzielnie trzy lub cztery zadania, od łatwych do trudnych.
4. 10 minut: zanotuj błędy z tej sesji.

Ważne, żeby pisać i myśleć samodzielnie. Kto tylko czyta rozwiązania, rozpoznaje je, ale nie umie ich napisać.

W tygodniu 1 i 2 potrzebujesz przede wszystkim dużo zadań z szybką informacją zwrotną. Jario działa w przeglądarce, także na rodzinnym laptopie albo szkolnym komputerze, bez instalowania czegokolwiek. Jeśli w domu nie masz skonfigurowanej Javy, przeczytaj, jak uczyć się Javy bez instalacji.

Zadania mają poziomy „Łatwe”, „Średnie” i „Trudne”. Przyciskiem „Sprawdź” od razu widzisz, czy rozwiązanie działa, na przykład „Zaliczone testy: 3 z 4”. Gdy utkniesz, tutor AI da ci wskazówkę, ale nie rozwiązanie. Kurs „Algorytmy w Javie” obejmuje wyszukiwanie, sortowanie i rekurencję, czyli tematy, które na maturze wracają co roku.

Czego w Jario nie znajdziesz: arkuszy maturalnych, trybu egzaminu z minutnikiem, zadań z arkusza kalkulacyjnego i baz danych. Arkusze CKE z plikami z danymi rozwiązuj w IntelliJ IDEA albo w innym środowisku, które będzie na egzaminie.

Pierwsze dwa rozdziały są dostępne z darmowym kontem. Wystarczą na pierwsze dni tygodnia 1.

• Najpierw sprawdź komunikat CKE na swój rok: język, środowisko, zasady.
• Tydzień 1: podstawy. Tydzień 2: algorytmy, wyszukiwanie, sortowanie, struktury danych. Tydzień 3: arkusze CKE jak na egzaminie.
• Codziennie rozwiązuj zadania samodzielnie, zamiast tylko czytać.
• Przećwicz wczytywanie danych z plików w środowisku, które będzie w szkole.