jario_

Obliczanie obrotów i posuwu CNC: parametry skrawania

Zaktualizowano 22 października 2026

Obroty wrzeciona i posuw na maszynie CNC obliczasz z prędkości skrawania i średnicy narzędzia. Kiedy jedziesz samochodem, dobierasz bieg do drogi: pod górę niski, na autostradzie wysoki. Za szybko – silnik gaśnie, za wolno – trwa to wieczność. Na maszynie CNC obroty wrzeciona i posuw są twoim biegiem. Zależą od narzędzia i materiału. Do tego dochodzi czas: im krótsze drogi i im mniej wymian narzędzi, tym szybciej część jest gotowa.

Obroty wrzeciona

Producent podaje prędkość skrawania vc: drogę, jaką ostrze przebywa wzdłuż materiału w ciągu minuty, w m/min. Z niej obliczasz obroty wrzeciona n (obroty na minutę):

n = vc × 1000 / (π × d)

d to średnica narzędzia w mm. Dla uproszczenia liczysz z 1000 / π ≈ 318. Grube wiertło potrzebuje mniejszych obrotów niż cienkie. Obroty wpisujesz do programu jako słowo obrotów wrzeciona S.

; Wiertło d = 12 mm w aluminium, vc = 30 m/min; n = vc x 1000 / (pi x d) = 30000 / (3,14 x 12) = około 796G90 G21 G17T2 M6S800 M3G81 X30 Y30 Z-10 R2 F80G80M5M30

Posuw

W katalogu często podany jest posuw na obrót f w mm na obrót. Maszyna chce jednak mm na minutę. Mnożysz przez obroty:

vf = f × n

Tę wartość wpisujesz po F. Zawsze licz więc najpierw n, potem vf. Przy gwintowaniu z G84 posuw jest już ustalony: F = S × skok.

; Wiertło d = 12 mm, f = 0,1 mm na obrót; n = 800, więc vf = f x n = 0,1 x 800 = 80 mm/minG90 G21 G17T2 M6S800 M3G81 X30 Y30 Z-10 R2 F80G80M5M30

Najkrótsza droga

Między dwoma otworami maszyna jedzie przejazdem szybkim. Nic się wtedy nie obrabia. W widoku z góry widzisz te ruchy jako linie. Dojeżdżaj do otworów tak, żeby nigdy nie musieć wracać: jeden rząd do przodu, następny wstecz, jak wężykiem przez siatkę otworów.

Kolejność pozycji ustalasz sam. W cyklu wiercenia wystarczy zapisać je inaczej, otwory zostają te same.

; Cztery otwory w kwadracie, wężykiem bez powrotówG90 G21 G17T2 M6S1590 M3G81 X20 Y20 Z-8 R2 F159X60               ; w prawoY40               ; w góręX20               ; w lewoG80M5M30

Mało wymian narzędzi

Wymiana trwa kilka sekund, a narzędzie musi znów osiągnąć obroty. Dlatego najpierw wierć wszystkie otwory jednym narzędziem, potem następnym. Jeśli część ma otwory na dwa wiertła, wystarczą dwie wymiany, niezależnie od tego, w jakiej kolejności otwory są na rysunku.

Na końcu bloku jesteś w narożniku. Zacznij tam następny blok i obrabiaj otwory w odwrotnej kolejności, wtedy oszczędzasz drogę powrotną.

; Otwory 1 i 3 potrzebują narzędzia 2, otwory 2 i 4 narzędzia 3; Posortowane według narzędzia: dwie wymiany zamiast czterechG90 G21 G17T2 M6S1590 M3G81 X20 Y20 Z-8 R2 F159X60G80M5T3 M6S1120 M3G81 X40 Y20 Z-8 R2 F112X80G80M5M30

Typowe błędy

  • Zamienione obroty i posuw

    S to obroty wrzeciona w obrotach na minutę, F to posuw w mm na minutę. Obie liczby różnią się zwykle mniej więcej dziesięciokrotnie. Kto je zamieni, wierci o wiele za szybko albo wcale.

  • Te same wartości dla wszystkich narzędzi

    Każde narzędzie ma własną średnicę, więc własne wartości. Kto przejmie S i F od poprzedniego narzędzia, skrawa źle. Po każdej wymianie licz od nowa.

  • Promień zamiast średnicy

    We wzorze stoi średnica d, a nie promień. Z promieniem wychodzą dwukrotnie wyższe obroty.

  • Powrót na końcu bloku

    Kto każdy blok zaczyna znowu od pierwszego otworu, jedzie całą drogę z powrotem. W następnym bloku odwróć kolejność.

Zadania z tego tematu

Przećwicz to, czego się nauczyłeś, od razu w przeglądarce. Testy natychmiast sprawdzają twoje rozwiązanie.

Powiązane artykuły