jario_

Współrzędne CNC i przejazd szybki G00 – proste wyjaśnienie

Zaktualizowano 22 października 2026

Nauka programowania CNC zaczyna się od współrzędnych i przejazdu szybkiego G00. Wyobraź sobie papier milimetrowy. Dwiema liczbami znajdziesz na nim każdy punkt: tyle w prawo, tyle w górę. Maszyna CNC działa tak samo. Dostaje z programu liczby i przesuwa narzędzie do punktu, który one opisują. W tym artykule nauczysz się opisywać punkty i wysyłać tam maszynę. Wiercenia tu jeszcze nie ma, pokazuje je artykuł wiercenie z G01 i posuwem.

Układ współrzędnych

Przedmiot obrabiany to blok 100 × 60 × 40 mm. Trzy osie opisują każdy punkt:

  • X wskazuje w prawo.
  • Y wskazuje do tyłu.
  • Z wskazuje w górę.

Wszystkie liczby są w milimetrach. Punkt zerowy X0 Y0 to lewy przedni narożnik. Na Z0 leży powierzchnia przedmiotu. Wszystko nad nią ma dodatnie Z, wszystko w materiale ujemne. Maszyna startuje w X0 Y0 Z50, czyli 50 mm nad przedmiotem.

Bloki i słowa

Program składa się z wierszy, czyli bloków. Każdy blok to jedno polecenie i składa się ze słów: litery i liczby, na przykład X20 albo G00. Tekst w nawiasach to komentarz, który maszyna pomija. Koniec programu to M30.

G90 włącza wymiary absolutne: każda liczba jest mierzona od punktu zerowego. X60 zawsze oznacza „60 mm od punktu zerowego”, niezależnie od tego, gdzie właśnie stoi narzędzie. Słowa G21 i G17 w wierszu nagłówka wyjaśnia artykuł o budowie programu z nagłówkiem, G90 i G91.

Przejazd szybki G00

G00 to przejazd szybki: maszyna jedzie do celu po linii prostej tak szybko, jak potrafi. Podajesz tylko osie, które chcesz zmienić. Jeśli osi brakuje, zostaje bez zmian.

Przejazd szybki służy tylko do pozycjonowania w powietrzu. W materiale maszyna nie może jechać przejazdem szybkim.

(Trzy punkty przejazdem szybkim)G90 G21 G17G00 X20 Y15   (20 mm w prawo, 15 mm do tyłu od punktu zerowego)G00 X60 Y15   (zmienia się tylko X)G00 X60 Y45M30

Bezpieczna wysokość

Z50 to bezpieczna wysokość. Tam narzędzie w nic nie uderzy. Przy każdym ruchu obowiązuje zasada: najpierw w górę, potem w bok, potem w dół. W bok jedziesz tylko na bezpiecznej wysokości. Przejazd szybki kończy się zawsze na Z0 lub wyżej, w przykładzie na Z5.

(Bezpieczna wysokość: w górę, w bok, w dół)G90 G21 G17G00 X25 Y30   (nad punkt)G00 Z5        (w dół, nadal nad powierzchnią)G00 Z50       (w górę na bezpieczną wysokość)G00 X75 Y30   (w bok tylko na bezpiecznej wysokości)G00 Z5G00 Z50M30

Typowe błędy

  • Przecinek zamiast kropki

    Maszyna zna tylko kropkę dziesiętną. X42,5 nie jest dla niej słowem, tylko błędem. Pisz X42.5.

  • Przejazd szybki w materiał

    Jazda przejazdem szybkim poniżej Z0 jest zabroniona. Maszyna zgłasza alarm. W materiale jedziesz tylko z posuwem w ruchu roboczym G01.

  • Najpierw w bok, potem w górę

    Kto jedzie w bok, zanim podniesie narzędzie, rysuje nim po przedmiocie. Zapamiętaj kolejność: w górę, w bok, w dół.

  • Zapomniane M30

    Bez M30 maszyna nie zna końca programu i zgłasza alarm. Każdy program się nim kończy.

Zadania z tego tematu

Przećwicz to, czego się nauczyłeś, od razu w przeglądarce. Testy natychmiast sprawdzają twoje rozwiązanie.

Powiązane artykuły