jario_

Wymiana narzędzia CNC i wrzeciono: T, M6, S, M3, M5

Zaktualizowano 22 października 2026

Wymianą narzędzia i wrzecionem sterujesz w programie CNC kilkoma słowami: T, M6, S, M3 i M5. Robot kuchenny ma różne końcówki: trzepaczkę, hak do ciasta, nóż. Zakładasz właściwą i ustawiasz prędkość. Maszyna CNC robi to samo. Ma magazyn narzędzi i wrzeciono, które obraca wybrane narzędzie. W programie podajesz, które narzędzie i jak szybko ma się obracać.

Wybór i wymiana narzędzia

Wrzeciono to obracająca się część maszyny, która trzyma narzędzie. Dwa słowa idą w parze:

  • T2 wybiera narzędzie numer 2 w magazynie.
  • M6 wykonuje wymianę narzędzia: wybrane narzędzie trafia do wrzeciona.

Magazyn w przykładach ma sześć narzędzi. Pierwsze trzy to T1 nawiertak Ø6, T2 wiertło Ø6 i T3 wiertło Ø8,5. Gwintownik, pogłębiacz stożkowy i frez trzpieniowy do frezowania dochodzą później.

(Załaduj narzędzie 2 i uruchom wrzeciono)G90 G21 G17T2          (wybierz narzędzie 2)M6          (wymień narzędzie)S1500       (obroty 1500 obr/min)M3          (wrzeciono w prawo)M5          (wrzeciono stop)M30

Obroty i kierunek obrotów

S1500 ustawia obroty wrzeciona: 1500 obrotów na minutę. Wrzeciono jednak jeszcze się nie kręci. Do tego piszesz:

  • M3: wrzeciono włączone, obroty zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Tak obracają się wszystkie wiertła.
  • M4: wrzeciono włączone, obroty przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Potrzebujesz tego dopiero przy gwintowaniu z kilkoma narzędziami.
  • M5: wrzeciono wyłączone.

Bez narzędzia we wrzecionie albo bez S maszyna zgłasza alarm.

Właściwe obroty

Im grubsze narzędzie, tym wolniej musi się obracać, bo jego obwód szybciej przechodzi przez materiał. Za szybko – narzędzie się grzeje, za wolno – ostrze nie skrawa prawidłowo. Jak dokładnie obliczyć obroty, pokazuje artykuł obliczanie obrotów i posuwu. Na początek wystarczy praktyczna zasada:

  • T2 (Ø6) w aluminium: 1000 do 2000 obr/min.
  • T3 (Ø8,5) w aluminium: 700 do 1400 obr/min.
(Im grubsze wiertło, tym wolniej)G90 G21 G17T2 M6S1500 M3      (wiertło 6 mm: 1000 do 2000 obr/min)M5T3 M6S900 M3       (wiertło 8,5 mm: 700 do 1400 obr/min)M5M30

Bezpieczna wymiana

Przy wymianie narzędzia narzędzie musi stać nad materiałem, na Z0 lub wyżej. Kolejność jest zawsze ta sama: podjazd w górę, wrzeciono stop, wymiana, ustawienie obrotów, wrzeciono start. Wiersze z G01 w przykładzie wiercą otwór. Jak działają, wyjaśnia artykuł wiercenie z G01 i posuwem.

(Bezpieczna wymiana: w górę, wrzeciono stop, wymiana, wrzeciono start)G90 G21 G17T2 M6S1500 M3G00 X20 Y20G00 Z2G01 Z-8 F100  (wiercenie, patrz artykuł o G01)G00 Z50       (w górę na bezpieczną wysokość)M5            (wrzeciono stop)T3 M6         (wymień narzędzie)S900 M3       (nowe obroty, wrzeciono start)M5M30

Typowe błędy

  • Samo T, bez M6

    T2 samo tylko wybiera narzędzie. Do wrzeciona trafia ono dopiero z M6. Kto potem napisze M3, dostaje alarm „brak załadowanego narzędzia”.

  • Wrzeciono bez obrotów

    M3 bez S nie ruszy. Wpisz obroty przed włączeniem.

  • Wymiana w materiale

    Maszyna odmawia wymiany w głębi materiału. Najpierw podjedź przejazdem szybkim w górę, najlepiej na Z50.

  • Złe narzędzie do otworu

    Kto zapomni o wymianie, wierci starym narzędziem. Otwór ma wtedy złą średnicę. Przed każdym otworem sprawdź, które narzędzie jest we wrzecionie.

Zadania z tego tematu

Przećwicz to, czego się nauczyłeś, od razu w przeglądarce. Testy natychmiast sprawdzają twoje rozwiązanie.

Powiązane artykuły